دانشی که برای مردم سودمند نباشد ، در ترازوی انسانیت وزن چندانی ندارد

در میان چهره‌های علمی و فرهنگی کشورمان نام استاد رضا شیخی دارانی برای بسیاری از دانش‌آموزان سالهای گذشته بخصوص دانش آموزان شهر الیگودرز که هم اکنون در ایران و در کشورهای اروپا و آمریکا از دانشمندان مطرح جهان هستند نامی آشنا ، دوست داشتنی و قابل احترام است ؛ انسانی که فیزیک را نه به عنوان یک رشته درسی بلکه به عنوان زبانی برای فهم جهان معرفی کرده است.
او از تأسیس اولین تیم فوتبال داران در دهه 40 تا کسب رتبه های برتر علمی متعدد و تا ساخت اولین «سینما تلسکوپ خورشیدی ایران» مسیر درخشانی را پیموده است.
خبرنگار ما گفت‌وگویی صمیمانه اما علمی با این چهره فرهیخته ترتیب داده‌ است که در ادامه از نظر شما مخاطبین محترم خواهد گذشت .
بیوگرافی :
بنام خداوند جان و جمال خداوند فهم و فیزیک و کمال
                                                             خداوند معنا خدای خرد خداوند شوق و خدای کمال

استاد رضا شیخی دارانی (متخلص به معنا) شاعری توانا ، دارای مدرک کارشناسی فیزیک از دانشگاه اصفهان و از فرهیختگان علمی و دبیران شاخص کشور که دارای رتبه های برتر متعدد در نوآوری های علمی و فنی هستند که در ادامه به آنها می پردازیم.
از داران تا دانشگاه اصفهان

دست اگرلرزان شده درکار خویش
                                      جستجو کن لرزه در افکارخویش
چشم دل بگشا در اسرار وجود
                                     تا ببینی جلوه دلدار خویش

استاد شیخی متولد شهر داران است. تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود و مقاطع متوسطه را در شهرهای داران، خوانسار و اصفهان در رشته ریاضی‌فیزیک گذراند. سپس وارد دانشکده علوم دانشگاه اصفهان شد. او در دوران کودکی به آسمان و رازهای آن علاقه داشت و در این مورد کنجکاو بود همین علاقه، مسیر او را به سمت فیزیک کشاند.
استاد شیخی می گوید ؛ از همان روزهای نوجوانی، وقتی به آسمان نگاه می‌کردم، دنبال نظمی پنهان در آشوب ظاهری جهان بودم. علاوه بر این در اتاق کوچکم با زحمت فراوان آزمایشگاهی فراهم نموده بودم که با آزمایش ها به قوانین ابتدایی الکتریسیته و الکترومغناطیس پی برده بودم .
مفهوم فیزیک از نگاه استاد
در تعریف او، فیزیک علم دیدن نظم در دل بی‌نظمی‌هاست. او معتقد است هر پدیده‌ طبیعی به سمتی حرکت می کند که در جهت نظم جهانی باشد و هر ذره بی نهایت کوچک از رفتاری پیروی می کند که رفتار اجرام بینهایت بزرگ را در تعادل نگه می دارد . او معتقد است فیزیک را باید لمس کرد، نه حفظ. تا لمس نکنیم، فهمی در کار نیست.
فعالیت های علمی و پژوهشی
خم نکن سر در حضور خاکیان تا بدست آری فرافلاکیان
                                                             آنکه عاشق شد بداند درد عشق حال عنقا را نداند ماکیان
یکی از دستاوردهای ماندگار استاد شیخی ارائه مدل ریاضی برای پایداری بیشترماهواره در مدار است . این مدل بر مبنای تحلیل دینامیک خطی به افزایش زمان پایداری ماهواره ها در مدار می انجامد این مدل ریاضی مورد تایید دانشگاه آکسفورد واقع شده است؛ دیگر دستاورد شاخص او ساخت نخستین سینما تلسکوپ خورشیدی ایران است. ایده‌ای که از علاقه او به آموزش دیداری و پژوهش‌محور برخوردارست. این تلسکوپ به دانش‌آموزان و علاقه مندان امکان می‌دهد تصویری زنده و ایمن از فعالیت های درون خورشید را با چشم مشاهده کنند.
خدمت در آموزش و پرورش
استاد شیخی از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۷۲ در دبیرستان‌های الیگودرز و از ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۴ در داران به تدریس فیزیک و مکانیک پرداخت و در این سال‌ دو بار رتبه نخست همایش فناوری را کسب کرد. بار اول در همایش فناوری استان لرستان در رشته فیزیک در سال 1370 و بار دوم در همایش فناوری استان اصفهان در رشته الکترونیک در سال 1383 و همچنین در آموزش سنجش دانش دبیران فیزیک کشور در سال 1380 نیز رتبه برتر را به دست آورده است. وی از طراحان سوال های کنکور قبل از بازنشستگی بود اما بزرگترین افتخار او تربیت شاگردانی است که امروز در عرصه های علمی و فنی ، پزشکی و مهندسی در کشور و در جهان می درخشند . استاد شیخی معتقد است رتبه ها می آینده و می روند اما دیدن موفقیت های بزرگ دانش آموزان بزرگترین جایزه است.
دغدغه نخبگان فیزیک
او همواره تأکید دارد که توسعه علمی تنها با حمایت از نخبگان فیزیک و دانستن ارزش عمل آنها و گردآوری آنهاست که این نخبگان بی پشتوانه نمانند تا کشور از خلاقیت آنها بی‌نصیب نشود. باید بستر پژوهش و همکاری فراهم گردد.
آینده فیزیک از نگاه استاد
به باور او، سه حوزه « آینده فیزیک » را رقم خواهند زد:
1- فیزیک کوانتومی و فناوری‌های کوانتومی جذب و دانش و ارتباطات کوانتومی به تحولی شبیه انقلاب صنعتی می انجامد.
2- فیزیک فضا و ماهواره‌ها(استقلال علمی در علوم فضایی، شاخص قدرت کشورهاست.)
3- فیزیک انرژی‌های نو(نجات زمین در گرو توسعه انرژی های پاک است.)
علم و اخلاق
اگر ملک جهان داری به دستت
                        بگیر عبرت زضحاک و زچنگیز
درشعر و غزل و در رباعیات استاد ردپای اخلاق و معرفت به روشنی دیده می شود. او باور دارد علم بدون اخلاق، می‌تواند خطرناک‌تر از جهل باشد.
تجربه جبهه
حضور استاد در جبهه همراه و هم گاه با دانش آموزانش نشان از پیوند ناگسستنی او با دانش آموزانش و روحیه علمی و اخلاقی وی دارد.
پیام به نسل جوان
در پایان گفت‌وگو، استاد با همان فروتنی و ایمان همیشگی خطاب به دانش‌آموزان می‌گوید ؛ سؤال بپرسید . سوال دروازه ورود به دنیای علم و دانش است ، از شکست نترسید و به رویاهای علمی خود وفادار بمانید.
« هر فرمول، شعری است که طبیعت آن را سروده است. فیزیک راز گشای هستی است.»
کلام آخر
« نه خسرو در جهان ماند و نه پرویز »
استاد شیخی این مصرع از غزل خود را با آرامش تکرار می‌کند و می گوید ؛آنچه می‌ماند، تأثیر نیکی و دانش است و شاگردانی که تن به راه علم و حقیقت داده‌اند.

خروش صبحدم

خروش صبحدم آمد که برخیز

بپاکن جشن این صبح دل انگیز

به دریا کن نظر در وسعت آب

حذر باید از این گنداب ناچیز

به رسم عاشقی دستی برافشان

زخود بیخود شو با جانان درآمیز

نشین در جمع مه رویان عاقل

زجمع شوم نادانان بپرهیز

بزرگی گر درون چاه افتاد

خطرکن در نجات او تو برخیز

اگر ملک جهان داری بدستت

بگیر عبرت زضحاک و زچنگیز

سخن بشنو زشهد شعر معنا

نه خسرو درجهان ماند و نه پرویز

رضا شیخی دارانی متخلص به معنا