چرا انتقال آرامستانها به خارج از شهر یک ضرورت اجتنابناپذیر است؟
- شناسه خبر: 17113
- تاریخ و زمان ارسال: ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۰۸:۵۳
- نویسنده: مدیریت دالانکوه
چرا آرامستان (دلایل فنی و اجتماعی) باید به خارج از شهر منتقل شود؟
۱. ملاحظات بهداشتی و زیستمحیطی:
خاک و آبهای زیرزمینی در مجاورت آرامستانهای قدیمی، به مرور زمان در معرض آلودگیهای ناشی از تجزیه اجساد و مواد شیمیایی مرتبط قرار میگیرند. در بسیاری از موارد، آرامستانهای درونبافتی اکنون در مجاورت مناطق مسکونی یا چاههای آب قرار دارند که این امر خطرات زیستمحیطی جدی ایجاد میکند.
۲. مدیریت ترافیک و تسهیل خدمات:
برگزاری مراسمهای تشییع و ترحیم در داخل بافت شهری، موجب ایجاد گرههای ترافیکی، آلودگی صوتی و اختلال در ترددهای روزمره میشود. انتقال به خارج از شهر، دسترسی را از طریق کمربندیها تسهیل کرده و مانع از مسدود شدن معابر اصلی شهر میشود.
۳. کمبود زمین برای توسعه شهری:
شهرها برای رشد، نیازمند فضاهای خدماتی، آموزشی، فضای سبز و مسکونی هستند. اختصاص اراضی ارزشمند درونشهری به دفن اموات، در حالی که شهر با کمبود زمین مواجه است، از دیدگاه شهرسازی توجیه اقتصادی و مدیریتی ندارد.
۴. بهداشت روانی و فضای شهری:
تأثیرات روانی مواجهه روزمره با منظرهی آرامستان در بافت مسکونی، بهویژه برای کودکان و نوجوانان، میتواند فضای شهر را سنگین و دلگیر کند. شهر باید فضایی برای پویایی و زندگی باشد.
مکانیابی اصولی: آرامستان جدید کجا باید باشد؟
انتخاب محل جدید نباید سلیقهای باشد و باید بر اساس استانداردهای زیر (آمایش سرزمین) صورت گیرد:
- فاصله بهینه: مکان انتخابی نباید آنقدر دور باشد که دسترسی خانوادهها برای زیارت قبور دشوار شود، و نه آنقدر نزدیک که در آینده با گسترش شهر در «بافت مسکونی» ادغام شود. (معمولاً فاصلهای که ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دسترسی با خودرو داشته باشد، استاندارد است).
- جهت باد و توپوگرافی: جهت باد غالب باید بهگونهای باشد که آلودگیهای احتمالی به سمت شهر هدایت نشود. همچنین، زمین باید از نظر نفوذپذیری خاک (برای جلوگیری از نشت آلودگی به سفرههای آب زیرزمینی) بررسی شود.
- قابلیت توسعه: مکان باید ظرفیت توسعه برای ۳۰ تا ۵۰ سال آینده را داشته باشد تا نیازی به جابهجایی مجدد نباشد.
- دسترسی ایمن: وجود راه دسترسی ایمن (کمربندی یا جاده اصلی) بدون نیاز به عبور از خیابانهای فرعی و مسکونی شهر.
- زیرساختهای اولیه: امکان تأمین آب، برق و فضای سبز جهت تبدیل به «آرامستان-پارک» (فضایی که در عین حفظ احترام اموات، منظرهای چشمنواز و آرامبخش داشته باشد).
- در پایان باید تأکید کرد که انتقال آرامستان، پروژهای فراتر از یک تغییر مکان صرف و نیازمند نگاهی بلندمدت است که یکشبه محقق نمیشود. موفقیت در این مسیر دشوار، در گرو دو مؤلفه حیاتی است:
- نخست، تدوین یک «پیوست فرهنگی» جامع؛ به این معنا که پیش از هر اقدام عمرانی، باید برنامهای دقیق برای تکریم اعتقادات و عواطف مردم تدوین شود تا حرمت درگذشتگان در تمامی مراحل انتقال حفظ گردد.
- دوم، «اقناع افکار عمومی»؛ شهروندان باید بدانند که انتقال آرامستان به خارج از محدوده سکونت، ضرورتی برای ارتقای سلامت روانی شهر است. تداوم مواجهه روزمره با منظرهی آرامستان در بافت مسکونی، فضایی سنگین و اندوهگین بر روحیه شهر، بهویژه کودکان و نوجوانان تحمیل میکند؛ در حالی که شهر باید بستر پویایی، سرزندگی و امید به آینده باشد.
در نهایت، مدیریت شهری نیازمند رویکردی راهبردی است؛ رویکردی که در آن، ساماندهی آرامستان بهعنوان یک زیرساخت حیاتی و نه صرفاً پروژهای حاشیهای نگریسته شود. پرهیز از تصمیمات مقطعی و مسکّنوار، آزمون بزرگی برای سنجش دوراندیشی مدیران است. یقیناً اتخاذ چنین تصمیم شجاعانهای، به مثابه یادگاری ماندگار از درایت مسئولان برای نسلهای آینده ثبت خواهد شد.
سهیلا محمدیان – سردبیر هفته نامه دالانکوه
